Machine Wilderness in ARTIS 2020

[Uitgesteld tot april 2021!!]

Machine Wilderness in ARTIS

Kunstenaars als onderzoekers in ARTIS

Deelnemers: Thomas Thwaites, Heather Barnett, Driessens& Verstappen, Ivan Henriques, Spela Petric en Antti Tenetz

Georganiseerd door Theun Karelse (FoAM) en Alice Smits (Zone2Source) in samenwerking met ARTIS

Machine Wilderness is een programma van veld-onderzoek, in-situ prototyping en debat waarin relaties tussen technologische processen en natuurlijke processen wordt verkent. Hoe kan onze technologie constructieve relaties aangaan met andere levende organismen in de eco systemen waarin ze geplaatst wordt zodat niet de mens maar leven centraal komt te staan en zorg een onderdeel wordt van onze uitvindingen? Machine Wilderness nodigt kunstenaars, wetenschappers, ecologen, engineers uit om in transdiscplinaire teams onderzoek te doen in workshops en veldwerk sessies.

 

We doen dit door veldwerk zodat we vertrekken vanuit de complexiteit van landschappen, biodiverse gemeenschappen en natuurlijke processen. Het idee dat technologische en culturele innovatie primair plaatsvindt in een gecontroleerde laboratorium omgeving of in een White Cube lijkt onhoudbaar te zijn geworden in het licht van verregaande degradatie van levensprocessen overal ter wereld. Industrialisatie heeft geleid tot wat bioloog E.O. Wilson ‘de Eeuw der Eenzaamheid’ noemt: heel veel soorten planten, dieren en microben staan onder grote druk of zijn uitgestorven. Machine Wilderness pleit voor een andere benadering van technologie. Een benadering die de vermeende tegenstelling tussen natuur en technologie bevraagt. Kan technologie ontwikkeld worden voor en met andere organismen dan de mens? Hoe kunnen dergelijke vormen van ecologische empathie en solidariteit binnen intersoortelijke gemeenschappen eruitzien? Kan technologie bijdragen aan hernieuwde deelname van de mens aan wat environmentalist Paul Kingsnorth beschrijft als ‘the Great Conversation among all life on Earth?’

Machine Wilderness werd in 2015 gelanceerd als een samenwerking tussen Theun Karelse van FoAM en Alice Smits van Zone2Source met een symposium in ARTIS. Dit jaar keren we terug bij ARTIS en organiseren we een gezamenlijke een residentie programma waarin zeven kunstenaars en ontwerpers onderzoek gaan doen naar de relatie tussen technologie en de levende organismen (dieren, planten, microben) in ARTIS. Zij werken ieder enkele weken in het park aan een nieuw experiment, samen met dierverzorgers, het publiek en de bewoners van ARTIS. Sinds 1838 doet ARTIS al onderzoek naar de relatie tussen kunst, natuur en wetenschap. Machine Wilderness onderzoekt dit op een eigentijdse manier.

communicatiebeeld-machine-wilderness

Programma

Vanwege het Corona virus zijn alle data onder voorbehoud. Oorspronkelijk zou Machine Wilderness in ARTIS van 12 april tot 18 oktober 2020 plaatsvinden. De openingsdatum is nu veranderd naar 25 Juni. Ook tijden en locaties worden nog bekend gemaakt, dus hou de website en onze nieuwsbrieven in de gaten voor verdere details.

De deelnemers werken ieder gedurende 2-3 weken in het park. Aan het eind van elke onderzoeksperiode is er een eindpresentatie in samenwerking met Artis Academie, waarin de deelnemer ingaat op zijn/haar bevindingen, waarnemingen, frustraties, verrassingen en nieuwe vragen. Resultaten uit het onderzoek zullen ook te zien zijn in het Aquarium gebouw, waar de tentoonstellingsruimte tijdelijk wordt ingericht als publiek base-camp waar kunstenaars aan het werk gaan en tussentijdse resultaten gepresenteerd worden.

 

Andere publieke momenten zijn ZOOmeravonden met interactieve demo’s en workshops voor volwassenen en kinderen, en presentaties als onderdeel van ARTIS Academie programma’s zoals de Biofilia college reeks in het najaar van ARTIS prof. Erik de Jong. Met elke kunstenaar-onderzoeker zullen er enkele malen per week blind dates zijn, waarbij zij zelf kunnen kiezen wanneer ze zichtbaar aan het werk zijn in ARTIS en met het publiek in gesprek gaan. Machine Wilderness sluit af op 18 oktober met een feestelijke dag vol met live demo’s, experimenten, workshops en presentaties.

 

Opening Machine Wilderness
Artis Academie 25 juni 2020, 8 PM
Met Erik de Jong (Artis professor), Theun Karelse en Alice Smits (organisatoren), en presentaties van aanwezige deelnemende kunstenaars (o.v.b. Thomas Thwaites, Heather Barnett,  Driessen&Verstappen, Ivan Henriques, Spela Petric)

 

Deelnemers:

Thomas Thwaites
Residentie 18 Juni – 2 Juli, 2020
Artis Academie: interview met Thomas Thwaites, 19 juni
ZOOmeravond: 20 juni
Eind presentatie: 30 juni 2020 (samen met Heather Barnett)

Thomas is geïnteresseerd in hoe de zeer verschillende werkelijkheden die organismen ervaren zich tot elkaar verhouden. Binnen ARTIS wordt op allerlei manieren vormgegeven aan een samenkomst van deze werkelijkheden, van olifant, tot mier en van verzorger tot toerist. Elk heeft eigen gedragingen, zintuigen en territoria. Thomas verkend vanachter een tijdelijke ontwerp-balie met bezoekers van ARTIS hoe we eigenlijk zouden kunnen ontwerpen voor niet-mensen? En passen deze werkelijkheden van andere soorten in een urbane context, voorbij de grenzen van ARTIS? Hoe zouden uitwisselingen tussen mensen en andere dieren wederzijds kunnen zijn? Hoe overbrug je de verschillen in perceptie, schaal, volume, of snelheid tussen zulke verschillende wezens? Deze vragen gaat Thomas aan met bezoekers aan zijn loket op het pleintje vlak voor de Gorilla’s.

Thomas Thwaites werkt samen met studenten en Clemens Driessen van Wageningen Universiteit die gaan onderzoeken hoe ontwerpen voor een intersoortelijke stad eruit kan zien.

 

Heather Barnett
Residentie periode: 19 juni – 9 juli 2020
Tussenpresentatie: 30 juni 2020 (samen met Thomas Twaites)
ZOOmeravond: 4 juli 2020

In een park als ARTIS zijn er dieren, planten en zelfs microben die deel uitmaken van de collectie, maar er zijn ook ‘spontane gasten’ zoals de duiven, reigers of mieren.  Heather beschouwt ARTIS zelf als een perceptie machine die bepaald wat we zien en wat onzichtbaar blijft. Zij richt zich op de rol van deze ‘gasten’- de tardigrade, de mier en de reiger – binnen de dynamiek van ARTIS. Welke uitwisselingen ontstaan er met de komst van deze dieren en planten? En wat voor nieuwe inclusieve kaders kunnen we creëren zodat we ons bewust worden van al het leven in ARTIS? Een deel van de residentie wordt gewijd aan het identificeren en lokaliseren van deze medebewoners in een vorm van performatief veldwerk dat in interactie met voorbijlopende bezoekers plaats vindt. Het andere deel zal meer gaan over de interactie met deze bewoners. Kleine locatie-specifieke interventies en een workshop in samenwerking met Micropia zullen bezoekers aanmoedigen aandacht te besteden aan deze organismen.

 

Driessens & Verstappen
residentie periode: 3 x 2 dagen in juli en augustus
Eindpresentatie:
ZOOmeravond: 23 augustus

Maria Verstappen en Erwin Driessens werken als duo met technologie die je als kunstenaar niet helemaal in de hand hebt. Een favoriete vogel van Erwin is de merel. Erwin en Maria vragen zich af of een machine (een generative adversarial network ofwel GAN) eenzelfde voorliefde voor een vogel zou kunnen ontwikkelen. Vanuit die gedachte bouwden zij een Spotter. Deze bestaat uit een camera en een intelligente computer die dieren leert observeren en door het maken van foto’s zich een eigen beeld vormt van hoe deze dieren er uit zien. In ARTIS gaat de Spotter kennis maken met steenbokken, mandrillen en vissen in hun habitat. Dit project richt zich op de waarneming van machines, waarbij de meest minuscule stappen moeten worden aangeleerd. Hoe kan een computer een dier onderscheiden van zijn/haar omgeving en hoe doen wij mensen dat eigenlijk zelf? Het werk plaatst zich nadrukkelijk in de traditie van ARTIS waarin kunstenaars dieren aanschouwen en verbeelden. Uit een abstract beeld dat de Spotter genereert ontstaat langzaam iets dat ook wij als dier herkennen. Bezoekers van Artis kunnen ter plaatse meekijken hoe de Spotter leert het dier waar te nemen.

 

Ivan Henriques
residentie periode 1 – 18 oktober
Eindpresentatie: (samen met Spela Petric) datum?

Niet alleen mensen bezoeken ARTIS, maar buiten ons zichtveld is er een veel grotere groep bezoekers, de microben waarvan er vele soorten zich in ARTIS bevinden, niet alleen in MICROPIA maar ook in het park zelf.  Ivan is een kunstenaar-onderzoeker die levende en hybride systemen verkent.  In al zijn werk ontwikkelt Ivan symbiotische machines, waarin technologie een relatie aangaat met natuurlijke processen voor bijvoorbeeld energieproductie. In zijn nieuwe werk werkt hij aan de BacterBrain waarin microben beweging aansturen. Als vooronderzoek gaat Ivan deze populatie in ARTIS onder de loep nemen en maakt hij samen met studenten van de Willem de Kooning Academie en wetenschappers van MIRCOPIA een levende micro-biotische kaart van ARTIS. Welke ongeziene bewegingen, routes en habitats bewonen zij? Hoe staat dit in relatie tot de gedragingen van mens, dier en plant in het park? Samen met MICROPIA wordt in de openbare ruimte een tijdelijk lab ingericht waar de studenten aan het werk gaan en bezoekers mee kunnen kijken en vragen stellen. Een afdruk van de microbiotische kaart zal worden opgenomen in de ARTIS-collectie en zo de verzameling historische kaarten aanvullen.

 

Antti Tenetz
Residentie periode:
ZOOmeravond 15 augustus 2020
Eindpresentatie: ? datum?

Antti onderzoekt in al zijn werk de relatie tussen nieuwe technologieën en dieren. Daarbij werkt hij meestal met diersoorten uit zijn directe omgeving: de poolcirkel van Finland. Dat is een heel ander ecosysteem, met heel andere jaargetijden en klimatologische condities dan hier in Amsterdam. Antti vraagt zich af hoe een kunstmatige intelligentie omgaat met het onbekende; wij duiden het exotische aan de hand van het ons bekende maar doet een intelligente computer dat ook? Dergelijke vragen onderzoekt Antti deze zomer door in Rauna Zoo, een dierentuin in Finland gericht op pooldieren, een kunstmatige intelligentie te trainen in het herkennen van deze soorten. Wat gebeurt er als je dat neurale netwerk vervolgens introduceert in de exotische wereld van ARTIS? Antti plaatst zich in een bijzondere traditie van kunstenaars die dieren ie uit verre wereldstreken kwamen op fantastische wijze weergaf. Hoe ziet een computer een dier dat heel anders is dan waar het bekend mee is?

 

Špela Petric
Residentie periode: 25 september – 18 oktober 2020
Eindpresentatie:

Špela Petric werkt als bioloog en kunstenaar aan vragen over de relatie tussen machines en planten. In haar huidige onderzoek stelt ze de vraag: kan een A.I. (kunstmatige intelligentie) een plant beter begrijpen dan wij dat kunnen? In een recent werk zoomde ze met een microscoop in op de bewegingen van de huidmondjes van een plant en liet ze een liplezer voor doven de bewegingen vertalen. Planten lijken zich heel anders tot tijd te verhouden dan wij mensen. Veel van hun gedrag vindt plaats op een tempo dat voor mensen moeilijk is waar te nemen. Planten zijn voor ons vaak latent aanwezig als deel van de achtergrond van het leven, iets dat het midden houdt tussen een object en een wezen. Maar een computer is wel in staat om te reageren op de langzame bewegingen waarop bijvoorbeeld een klimplant zoals een snijboon met zwaaiende tentakels omhoogklimt. Ze gaat proberen een manier te ontwikkelen waarop een A.I. en een plant samen tikkertje kunnen. In Artis wonen niet alleen dieren maar ook heel veel planten collecties. Samen met het hoofd plantenverzorging gaat Spela onderzoek doen naar de planten in ARTIS en een nieuwe fase van haar onderzoek ontwikkelen.

 

Ian Ingram
Residentie periode: 1 – 18 oktober 2020?
Eindpresentatie: ?
presentatie in college biophilia reeks Artis Academie

Ian Ingram is een kunstenaar uit Los Angeles met een grote passie voor dieren. Hij bouwt kleine, zeer geavanceerde robots die proberen te communiceren met wilde dieren, zoals eekhoorns, hagedissen of kraaien om te onderzoeken hoe machines en dieren met elkaar omgaan. Het is niet altijd duidelijk of de dieren de robots begrijpen, maar de pogingen tot communicatie werken aanstekelijk en geven inzicht in relaties tussen dieren, robots en mensen. Ian’s voorstel voor ARTIS richt zich op de Victoria kroonduif, een van de grootste en meest koninklijke onder de duiven. Het voorstel is een experiment waarin geprobeerd wordt een vertaalmachine te ontwikkelen voor haar gevleugelde onderdanen – de stadsduiven die door ARTIS lopen en vliegen.

Dit onderzoek verkent de uitwisseling van signalen die tussen dieren of soorten plaatsvindt en plaatst de ontwikkeling van technologie nadrukkelijk buiten een strikt menselijk context, maar ondervraagt ook welke soorten publiek een kunstwerk kan beogen.

Machine Wilderness, Verwacht