Met OVER|ONDER|HOUD creëert KETTER&Co een monument voor onderhoud, een eerbetoon aan dat wat vaak ongemerkt aan ons voorbijgaat in een maatschappij die gericht is op innovatie en vooruitgang. Dit monument wordt gerealiseerd ter ere van de tuinmannen en in samenwerking met drie toegewijde tuinmannen uit Amsterdam-Zuid: Nicole de Rop, Claus Schaapman en Luis Nobre Canha. Hun kennis van en betrokkenheid bij de parken waar zij voor zorgen – het Sarphatipark, het Vondelpark en het Amstelpark – worden zichtbaar gemaakt door hun persoonlijke signatuur als annotaties toe te voegen aan het parklandschap. Zo ontstaat een monument dat hun gedachtegoed, filosofie en diepgaande parkkennis ontsluit en de liefde van de tuinman tastbaar en deelbaar maakt.

De tuinmannen spreken

In het Amstelpark vind je op verschillende locaties drie uitspraken van de tuinmannen Claus Schaapman (“het is echt een vallei” en “hier kun je je hart ophalen”) en Luis Nobre Canha (verzorger van de heemtuin) (“het lijkt wel een sprookje”). Opgetekend in hun eigen handschrift, vervaardigd uit snoei- en plantmateriaal uit het betreffende park en gegoten in brons – vormen ze kleine gedenktekens aan verbinding met het landschap.

OVER|ONDER|HOUD: de podcast

In december 2025 (precieze datum volgt snel) wordt deze vierdelige podcastserie feestelijk gelanceerd in het Amstelpark. Deze monumenten zijn tot stand gekomen op basis van wandelingen met de tuinmannen door de parken waar zij voor zorgen. Samen met cultuur-, park- en tuinhistoricus Erik de Jong hebben de tuinmannen ons langs belangrijke, mooie en ontroerende plekken geleid. De ervaringen en inzichten van deze wandelingen worden, naast de monumenten zelf, gedeeld met het publiek via een vierdelige podcast-serie onder dezelfde naam.

Achtergrond
Dit project is een voortzetting van de tentoonstelling die Zone2Source in 2017 organiseerde met Irene Fortuyn, de Tuin en de Tuinman, waarin verschillende tuinmannen van het Amstelpark en hun werk voor het voetlicht werden gebracht.

Zone2Source nodigde Irene Fortuyn en haar collectief KETTER&Co in 2019 en 2020 uit voor een jaarlange park residentie in het Amstelpark onder de titel Tuinbazen: Making the Commons. Hierin onderzochten ze de rol van de tuinier als beheerder, opvoeder en inspirator, met de vraag of een park een gemeenschappelijke tuin kan worden.

OVER/ONDER/HOUD is het tastbare resultaat om de tuinman en het werk van onderhoudsmedewerkers in de stad zichtbaarder te maken.

Voor meer informatie:

Ketter&Co website

Bekijk een tv-debat waarin Irene Fortuyn en de tuinmannen vertellen over het werk bij Max Vandaag.

Bekijk een avondevenement in De Balie.

Luister hier naar de podcast op Spotify.

Mede mogelijk gemaakt door: Amsterdams Fonds voor de Kunst, Het Amsterdamsche Fonds, Cultuurfonds, Fonds voor Zuid, Iona Stichting, Stadsdeel Zuid.

Claus Schaapman, tuinman in het Amstelpark, geeft het eerste bloemetje aan burgemeester Femke Halsema. Photo credit: Irene Fortuyn