Op Dierendag 4 oktober 2025 wordt het Amstelpark de eerste publieke Zoöp: een leerplek voor een stad van biljarden menselijke en anders-dan-menselijke inwoners.

We nodigen iedereen van harte uit voor de officiële lancering van Zoöp Amstelpark. Samen met het Zoönomisch Instituut geven we Zoöp Amstelpark als een leerplek voor de stad cadeau aan alle bewoners van Amsterdam om beter te leren samenleven met de enorme diversiteit aan levens die de stad bevolken.

Een Zoöp is een organisatie die ernaar streeft de belangen van al het leven te behartigen in alles wat ze doet. Zoöp Amstelpark gaat van start als een samenwerking tussen Zone2Source, het Zoönomisch Instituut en de Gemeente Amsterdam. Na aanvang zullen nog enkele andere maatschappelijke en educatieve instellingen en betrokkenen van het Amstelpark deel worden van de Zoöp.

PROGRAMMA

14.15-14.30 verzamelen bij hoofdingang Amstelpark (ingang bij restaurant Rosarium) wees op tijd!

Wandeling door het park begeleid door de Sprekers voor de Levenden.

15:00 -16:00 officiële lancering en ceremonie bij paviljoen in Dahliarama met toespraken van Rocco Piers (stadsdeelbestuurder Stadsdeel Zuid) en loco-kinderburgemeester Lauren, Alice Smits (directeur Zone2Source), Klaas Kuitenbrouwer Zoönomisch Instituut).  Introductie van de Sprekers van de Levenden Anne de Andrade enTheun Karelse. Gezamenlijke ceremonie

15:00 – 15:20 Muzikale improvisatie begeleid door Nadine Strang (stichting Kobranie) waarin we samen met de levende wereld gaan componeren.

16.00 –16.30 We heffen het glas.

16.30-18.00 Drie rondleidingen door het Amstelpark begeleid door kunstenaars en ecologen waarin we met nieuwe voelsprieten door het park zullen dwalen:

1. Ga mee op een rondleiding en leer meer over onze kunstenaarstuinen, proeftuinen in het klein waarin kunstenaars mensen meenemen in alternatieve relaties tot onze leefomgeving.  Zackery Denfield van Genomic Gastronomy vertelt over de Genomic Gastronomy Garden die geactiveerd wordt rond projecten waarin ons eten centraal staat. Vervolgens neemt Jonmar van Vlijmen van kunstenaarscollectief de Onkruidenier ons mee naar de SchaduwTuin, waar we voorgesteld worden aan Mrs. Buxus.

2. Vrijdag 3 oktober vond de Multispecies Assembly, een project van Elmo Vermijs, plaats, waarin tuinman Nicole de Rop een casus voordraagt vanuit het onderhoud van het Amstelpark: mag een boom nog een boom zijn? Met 25 deelnemers wordt onderzocht hoe we hier over kunnen beslissen als we uitgaan van het belang van al het leven, en niet alleen de veiligheid en interesse van de mens. Anne de Andrade en Theun Karelse, die deel uitmaken van het team, nemen jullie mee naar de installatie waar de Multispecies Assembly plaatsvond en vertellen over wat er gebeurde.

3. Kunstenaar Jules Davis-Dufayard faciliteert ervaringen met/in de levende wereld om interne en collectieve ruimte te ontwikkelen voor groei en transformatie, door ons bewust te maken van het web aan relaties waar we onderdeel van uitmaken. Ga mee op een meditatieve wandeling rond het Amstelpark met uitnodigingen voor somatische oefeningen die onze waarnemingen op meer-dan-menselijke leven en ritmes afstemmen. Deze wandeling is in het Engels.

Cadeau aan de stad
In het kader van 750 jaar Amsterdam heeft Zone2Source, proeftuin voor kunst en ecologie in het Amstelpark in Amsterdam, de gemeente voorgesteld in de komende 750 jaar Amsterdam te besturen als een stad van biljarden levens in plaats van 1 miljoen mensen.

We leven immers samen met een enorme diversiteit aan andere organismen die elkaars leefomgeving vormgeven en die van elkaar afhankelijk zijn voor voedsel, schone lucht, schoon water en plekken om te wonen.

Onze vraag is daarom: kan het Amstelpark, waar elke dag vele ontmoetingen tussen menselijke en meer-dan -menselijke stadsbewoners plaatsvinden en waar Zone2Source sinds 2013 met kunstenaars werkt aan nieuwe verbeeldingen en relaties tussen de mens en andere levenden, een proeftuin worden voor de stad om samen met politiek en burgers te experimenteren met de systeemverandering die nodig is voor een leefbare wereld voor alle leven?

Zoöp Amstelpark als eerste publieke Zoöp

Zone2Source, proeftuin voor kunst en ecologie, nodigde het Zoönomisch instituut uit om samen met de gemeente en andere genodigden te verkennen of het Amstelpark een zoöp en leerplek voor meersoortelijke politiek kan zijn.  In antwoord op een verzoek van de gemeenteraad om te onderzoeken hoe rechten voor natuur kunnen worden ingevoerd in Amsterdam, werd de zoöp organisatievorm als realistische optie genoemd. Na een drietal groepsgesprekken met burgers, belangstellende organisaties en de gemeente begin 2025 en een positief ontvangen initiatiefvoorstel bij de Wethouder voor Democratisering, heeft de Gemeente Amsterdam het ja-woord gegeven om samen met ons het Amstelpark als Zoöp en als een proeftuin voor de stad op te richten.

Een ecologisch monument voor de toekomst

Het Amstelpark is oorspronkelijk ontworpen als tentoonstellingsterrein voor de Floriade (een wereldtuinbouwtentoonstelling) van 1972 en is sinds 2024 een monument. Zoöp Amstelpark stelt zo ook de vraag: hoe kan een ecologisch monument relevantie hebben voor het heden en de toekomst? We willen een Zoöp vormen om onze rol en verantwoordelijkheden in de openbare ruimte – waar we geen eigenaar van zijn, maar wel invloed op hebben als maatschappelijke instellingen en burgers –  gezamenlijk te onderzoeken met de politiek en opnieuw vorm te geven als een meersoortelijke samenleving.

Zoöp Amstelpark waar politiek en burgers samen leren

In de zoektocht naar nieuwe verbeeldingen en praktijken verbinden we in Zoöp Amstelpark kunst en wetenschap aan beleid om denken en doen, leren en ervaren samen te brengen in de openbare ruimte van het park.  Zoöp Amstelpark wordt een unieke leerplek waar we samen met burgers en gemeente in de praktijk gaan uitzoeken wat er nodig is als we de belangen van al het leven meenemen in onze beslissingen. Als we het leven centraal stellen en niet langer alleen de mens, wat betekent dit voor politieke en juridische processen, ontwerp, planning en onderhoud van de stad? Zoöp Amstelpark wordt een plek waar we daadwerkelijk in het hier en nu  gaan oefenen met nieuwe praktijken en ervaringen die nodig zijn voor een betere samenleving van mensen en al het andere leven waar we onze aarde mee delen.

De Raad van Sprekers voor de Levenden

Een belangrijke rol in een Zoöp is weggelegd voor de Sprekers voor de Levenden, de menselijke woordvoerders voor de belangen van al het leven, waarvoor we in Zoöp Amstelpark als eerste publieke zoöp een Raad van Sprekers zullen oprichten. Sprekers werken vanuit een onafhankelijke positie en krijgen hun opdracht van de Zoönomische Stichting. Hun enige taak als Spreker is om ongehinderd door menselijke deelagenda’s de belangen van al het leven zo goed mogelijk te vertegenwoordigen in de organisatie en de besluitvorming van de Zoöp Amstelpark. Daarbij luisteren ze naar dieren, bomen, planten, bodemleven, insecten en mensen.

Multispecies Assembly in het Amstelpark

In de context van Zoöp Amstelpark vindt een dag voor de opening op 4 oktober het Multispecies Assembly plaats in het Amstelpark op 3 oktober 2025 tussen 13:00 en 17:00. Hoe zou stadsbeheer eruitzien als we niet alleen mensen, maar ook bomen, dieren, schimmels en andere levensvormen een stem geven? Tijdens dit eerste Multispecies Assembly onderzoeken we samen hoe een meersoortelijk beheer van het Amstelpark vorm kan krijgen. Centraal staat een actueel vraagstuk ingebracht door hovenier Nicole de Rop: hoe verhoudt het snoeibeleid in het park zich tot de belangen van álle levensvormen die van de bomen afhankelijk zijn?

Het Assembly is een initiatief van kunstenaar Elmo Vermijs in samenwerking met Zone2Source.