Wat de bomen van het Amstelpark ons vertellen? Door Elmo Vermijs

In samenwerking met het Dendrolab van de Wageningen Universiteit en natuurrechtjuristen Jan van der Venis en Jessica den Outer

Orangerie, 4 september– 23 oktober 2022
Wat de bomen van het Amstelpark ons vertellen? maakt deel uit van de Schaduw Floriade, een programma over 50 jaar Amstelpark 

Wat de bomen van het Amstelpark ons vertellen?  is een kunstproject dat inzoomt op het perspectief van de bomen van het Amstelpark. Wat gebeurt er als we luisteren naar wat zij ons te vertellen hebben?

In 2019 startte Elmo Vermijs StagingWood, een meerjarig onderzoek naar onze relatie met hout, een boom en het bos in het huidige en toekomstige tijdsgewricht. In een tijd waarin klimaatverandering aan de orde van de dag is en de in et westen gangbare dualistische denkbeelden over de relatie tussen mens en natuur worden bevraagd, zoekt StagingWood naar nieuwe perspectieven in relatie tot onze natuurlijke omgeving. Met het project Wat de bomen van het Amstelpark ons vertellen? wordt een nieuwe en speculatieve kijk op onze relatie met bomen geïntroduceerd.

Op het moment dat het Amstelpark het decor vormde voor de Floriade van 1972 werd het rapport Limits to growth van de Club van Rome gepubliceerd en verscheen Should Trees Have Standing? van Chistopher D Stone, waarin hij voor het eerst pleitte voor rechten voor de natuur. Het mondiale milieubewustzijn ontwikkelde zich sterk in dat jaar, alhoewel daar op de Floriade van 1972 niets van te merken was.Nu, bijna 50 jaar later zijn de bomen van het Amstelpark de stille getuigen van deze ontwikkelingen. Ze zijn inmiddels hun kinderjaren voorbij, hebben de veranderingen van het klimaat vastgelegd in hun jaarringen en zijn gezamenlijk een unieke collectie (van ruim 300) boomsoorten in het veen en klei van Amsterdam. Geplant door de mens zijn ze een levend archief van het Antropoceen, de nieuwe naam voor ons tijdperk waarin de mens een geologische kracht is geworden. Zo bezien vormen deze bomen cultureel en historisch erfgoed met een inherent bestaansrecht, dat een brug slaat tussen 1972 en toekomstige generaties.

In dit project wordt de collectie bomen van het Amstelpark vanuit de volgende twee vragen onderzocht:

  1. Wat vertellen de jaarringen van deze bomen ons over de klimaatverandering sinds 1972
  2. Hoe kan deze collectie van bomen een juridische status verkrijgen en ons vanwege de klimaatverandering voor het gerecht kunnen slepen?

De Orangerie zal als een living lab fungeren waar het Dendrolab van de WUR aan boommonsters, microscopen, kaarten en database gaat werken. Dit zal transformeren in een ruimtelijk en eigentijds herbarium van datavisualisaties, bemonsterde bomen en een grote kaart van het Amstelpark. Hier wordt het publiek de vraag gesteld: Wat vertellen de bomen van het Amstelpark ons? Bezoekers worden uitgedaagd om het perspectief van de bomen van het Amstelpark aan te nemen en zo hun eigen positie te bevragen.

Een tweede onderdeel van het project is het Parlement van Bomen, een tijdelijke ruimtelijke installatie gebouwd in de vorm van een buiten theater of parlement waar de bomen onderdeel van zijn. Hier wordt samen met Jan van der Venis en Jessica den Outer, UN Earth-centered juridische experten het publiek onderzocht hoe de bomen van het Amstelpark een juridische status kunnen verkrijgen.In het Parlement van de bomen maakt het publiek kennis met een wereldwijde steeds vaker voorkomend fenomeen waarin juridische rechten toegekend wordt aan rivieren, bergen etcetera die de intrinsieke waarde van de natuur erkent. Het publiek krijgt in het Parlement van Bomende gelegenheid om een getuigenis aan een boom af te leggen. Samen met het publiek wordt de juridische status van de bomen van het Amstelpark bestendigt door een voogdijschap bestaande uit vijf rollen, elk vertegenwoordigt door een persoon; water, lucht, wortels, park en toekomst. De mens (ook vertegenwoordigt in verschillende rollen) wordt in het bijzijn van de bomen in een performatieve rechtszaak waarin het publiek deelnemer is, ter verantwoording geroepen voor het door hen veroorzaakte Antropoceen.

 

Schaduw Floriade, Tentoonstellingen, Verwacht